ոտքի մատերի վիրահատություն - բժշկական ուղեցույց

Ի՞նչ է ոտքի մատերի վիրահատություն

Օտքի մատերի վիրահատությունը օրթոպեդիկ կամ տրավմատոլոգիական միջամտություն է, որը կատարվում է մատների դեֆորմացիաների (հալյուկս վալգուս, մոլոտկոանման մատ), վնասվածքների (կոտրվածքներ, ջարդվածքներ), արթրիտի կամ այլ հոդային հիվանդությունների դեպքում։ Միջամտությունը ներառում է ոսկրերի ուղղում, հոդերի վերականգնում կամ փափուկ հյուսվածքների կորեկցիա՝ ֆունկցիոնալության և ցավազրկման նպատակով։ Հաճախ կիրառվում են մինիմալ ինվազիվ տեխնիկաներ (արտրոսկոպիա) կամ բաց վիրահատություն՝ կախված պաթոլոգիայի ծանրությունից։ Վիրահատությունը կատարվում է տեղային կամ ընդհանուր անզգայացմամբ՝ հոսպիտալացմամբ կամ ամբուլատոր պայմաններում:

Հիմնական բնութագրերը

Ախտանիշներ

• Մատի դեֆորմացիա՝ հալյուկս վալգուս (մեծ մատի շեղում դեպի մյուս մատները) կամ մոլոտկոանման մատ (մատի միջին հոդի կռացում)
• Ցավ՝ քայլելիս կամ հագուստ կրելիս, հատկապես նեղ կոշիկների դեպքում
• Բորբոքում և կարմրություն՝ հոդերի շրջակայքում, հաճախ բորբոքային պրոցեսի նշան
• Շարժունության սահմանափակում՝ հոդերի կոպիտացում կամ արթրոզի պատճառով
• Մոզոլներ կամ պտուկներ՝ մատների միջև կամ ոտքի կոշիկին հպվող մասերում
• Ջերմության զգացողություն՝ վարակի կամ ակտիվ բորբոքային պրոցեսի դեպքում
• Օսլայի փոփոխություններ՝ ռենտգենով հայտնաբերվող ոսկրային աճեր (օստեոֆիտներ) կամ էրոզիա
• Հագուստի դժվարություններ՝ սանդալներ կամ կոշիկներ հագնելիս ցավի կամ անհարմարության զգացողություն

Բուժման մեթոդներ

• Դեղորայքային բուժում՝ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ (Իբուպրոֆեն, Դիկլոֆենակ), ցավազրկողներ (Պարացետամոլ) կամ հոդատապի դեպքում՝ հորդանանային ինյեկցիաներ (Կորտիկոստերոիդներ):
• Ֆիզիոթերապիա՝ ուլտրաձայն, լազերային թերապիա կամ էլեկտրաստիմուլյացիա՝ բորբոքումն ու ցավը մեղմելու համար:
• Օրթոպեդիկ հարմարանքներ՝ հատուկ ստեղներ (բասկետներ), մատների կորեկտորներ կամ հոդերի ֆիքսատորներ:
• Շարժումային թերապիա՝ մատների ճկունության և մկանային ուժի վերականգնման վարժություններ:
• Ձայնային ալիքային թերապիա (ESWT)՝ քրոնիկ ցավի և ոսկրային աճերի բուժման համար:
• Ժողովրդական միջոցներ՝
  • Թարմ կարտոֆիլի կոմպրես (հակաբորբոքային ազդեցություն),
  • Յոդի ցանց (արյան շրջանառությունը բարելավելու համար),
  • Էվկալիպտի կամ լավանդայի յուղով մասաժ (մկանային լարվածություն հանելու համար):
• Վիրահատական միջամտություն՝
  • Օստեոտոմիա (ոսկրերի կտրում և ուղղում),
  • Արտրոդեզ (հոդի ֆիքսում),
  • Էնդոպրոթեզավորում (հոդի փոխարինում պրոթեզով),
  • Էքզոստեկտոմիա (ոսկրային աճերի հեռացում):

Կանխարգելում

• Հարմարավետ կոշիկներ՝ լայն մատնատակով (3-4 սմ ազատ տարածություն), ցածր կրունկ (մինչև 4 սմ) և փափուկ նյութերից:
• Ձգումային վարժություններ՝ մատները տանել առաջ և հետ 10 վայրկյանով՝ օրական 3 անգամ:
• Քաշի վերահսկում՝ հոդերի բեռը նվազեցնելու համար (BMI < 25):
• Օրթոպեդիկ ստեղներ՝ ոտքի կամարի աջակցության և բեռի ճիշտ բաշխման համար:
• Ցուրխ և տաք կոմպրեսներ՝ բորբոքումների դեպքում (15 րոպե ցուրխ, 15 րոպե տաք՝ հերթափոխությամբ):
• Կալցիում և վիտամին D՝ ոսկրերի ամրության համար (օրական 1000-1200 մգ Ca և 600-800 ՄՄ վիտամին D):

Երբ դիմել բժշկի

Անհապաղ դիմիր բժշկի եթե՝

• Մատում կամ ոտքում սուր, անտանելի ցավ է առաջացել վնասվածքից կամ դեֆորմացիայից հետո:
• Նկատում եք կարմրություն, այտուց և տենչ՝ վարակի նշաններ (սեպսիսի ռիսկ):
• Մատը սառել է կամ մգացել՝ արյան շրջանառության խանգարման նշան:
• Ցավը տևում է շաբաթներ շարունակ